Europarlementariër Eickhout over de missende urgentie van de circulaire economie

Bas Eickhout zit namens GroenLinks in het Europees Parlement waar hij lid is van de commissies Milieu, Economie & Monetaire Zaken en Vervoer & Toerisme. De redactie van Retour Magazine sprak met de Europarlementariër en voormalig klimaatwetenschapper. Lees in deze samenvatting waar het nieuwe Nederlandse kabinet volgens Eickhout aan moeten werken op weg naar een circulaire economie.

> Bekijk het volledige Retour magazine hier.

Volgens Eickhout heeft het milieudebat in Nederland zo’n vijftien jaar stilgestaan. ‘“De politieke agenda blijft steken in het ondersteunen van lopende initiatieven. Er is geen wetgeving die echte verandering in gang kan zetten. Het is tijd voor een meer sturend optreden van de overheid. Gelukkig gebeurt er wel veel in het veld. Partijen als de NVMP, waar LightRec deel van uitmaakt, verbeteren inzamel- en recyclingsystemen en er zijn innovatieve bedrijven actief met nieuwe duurzame businessmodellen. Maar om hen de ruimte te geven en een fundamentele verandering in de economie door te zetten, tegen de wens van sterke gevestigde marktpartijen in, heb je overheidsingrijpen nodig.



Gevoel van urgentie
“De groene economie blijft voor veel mensen onderdeel van de milieuagenda en wordt niet zozeer gezien als een economische en geopolitieke prioriteit. Dat is het wel degelijk. De Chinezen hebben door dat wie nu de toekomstige economie ontwikkelt, straks de leiding heeft in de wereld. Zij zien dat scherper dan de Europeanen. De grote milieuproblemen zijn een belangrijke drijfveer in China, maar zeker ook de geopolitieke noodzaak van grondstoffenvoorziening.

In Brussel is de circulaire economie onderwerp van debat, maar het gevoel van urgentie en de publieke druk ontbreken nog. Je mag zeggen dat wij als Groenen hebben gefaald om de noodzaak over het voetlicht te brengen. Maar gelukkig zijn er steeds meer mensen die zowel de noodzaak als de economische mogelijkheden zien. Als wij het economische argument aan onze kant weten te krijgen, krijgen we meer medestanders en krijgen wij ook de industrie mee.”

Beprijzing
“Er moet een markt gecreëerd worden voor de materialen die wij herwinnen. De recyclingindustrie biedt die grondstoffen aan, maar zolang de producenten de voorkeur geven aan virgin-materiaal dat in grote voorspelbare hoeveelheden van uniforme kwaliteit beschikbaar is, blijft het een aanbodmarkt. Beprijzing is het enige dat helpt om die markt in evenwicht te brengen. De overheid zal bovendien regels moeten stellen aan het productontwerp, omdat in die fase voor een groot deel de mogelijkheden van hergebruik en recycling bepaald worden.

De Europese Ecodesign-richtlijn voor elektrische apparaten en lampen richt zich tot heden volledig op vermindering van energiegebruik. Ik ben er een groot voorstander van om daar eisen aan het grondstoffengebruik aan toe te voegen. De uitbreiding van de Ecodesign-richtlijn staat op de agenda, maar maakt weinig kans omdat politici kopschuw zijn geworden. De inzet van beprijzing op grondstoffengebruik ligt al helemaal gevoelig en wordt aangemerkt als belastingmaatregel waarop elke lidstaat een veto heeft.

Als er regels gesteld moeten worden, is er een grote voorkeur voor uniforme Europese regelgeving in plaats van per land verschillende wetgeving. Ook de lidstaten wijzen meteen naar Brussel als er regulering van markten en producten nodig is. We verwachten de oplossing van een wetgever die we tegelijkertijd wantrouwen. Dat is de spagaat waar de Europese Unie in zit.”

Uit de spagaat
“Je krijgt in Brussel niets van de grond als er geen lidstaten zijn die vooroplopen in ontwikkeling van de circulaire economie. Maar er zijn gelukkig ook in de industrie koplopers die de mogelijkheden van de groene economie zien. Al heeft Brussel moeite om met nieuwe wetgevingsinitiatieven te komen, Europa loopt nog steeds voorop in de ontwikkeling van een circulaire economie. Dat is ook niet zo vreemd omdat ons continent sterker geconfronteerd wordt met de fysieke grenzen aan de groei dan bijvoorbeeld de VS.

De WEEE Directive komt uit Europa en in een aantal lidstaten waaronder Nederland mogen alleen gecertificeerde partijen elektronisch afval verwerken. Het komt nu aan op de implementatie en op de handhaving, en we moeten strenger kijken naar de export van afgedankte apparaten. Daarmee zetten we een voorbeeld voor andere continenten.”


Het volledige artikel in de zomer editie van
Retour is te downloaden op de website van de NVMP

Meer weten over wie de belangen behartigt van onze leden in Brussel? Lees meer over Eucolight

 

 


Over LightRec

LightRec is een initiatief van de producenten en importeurs van energiezuinige verlichting in Nederland. Deelnemers van LightRec voldoen via de deelnemersovereenkomst automatisch aan hun wettelijke verplichting om ook zorg te dragen voor hun producten nadat deze worden afgedankt. » lees meer