“Over tien jaar zullen we wellicht anders opereren dan nu”

Ze opereren doorgaans achter de schermen, de bestuursleden van de Stichting LightRec. In deze serie zetten we ze even kort in de schijnwerpers. Wat beweegt hen? En hoe zien zij de toekomst van LightRec? Deze maand: Martin de Jager, International Boardmember WEEE at Philips Lighting.

Martin de Jager

1. Wat is uw persoonlijke motivatie om zitting te nemen in het bestuur van LightRec? 

“Philips Lighting is een hele grote speler in de lichtmarkt en die positie brengt natuurlijk ook een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Dan geldt: als je mee wil praten, moet je ook aan tafel zitten. Daarnaast is er nog een meer persoonlijke motivatie, namelijk het besef dat als we zo met onze schaarse grondstoffen blijven omspringen als we de afgelopen decennia gedaan hebben, we de kinderen van mijn kinderen met grote problemen opzadelen. Dat probleem is niet alleen met de inzameling en recycling van lampen op te lossen, maar het is wel een kleine stap in de goede richting – zeker in het kader van de bewustmaking van het probleem.”

2. Hoe heeft LightRec zich ontwikkeld de afgelopen jaren? Bent u tevreden met de resultaten of mag de lat hoger? 

“Laat ik zo zeggen: ik ben niet ontevreden, maar ik vind wél dat de lat hoger mag. Ik zie dat ook weerspiegeld in de steeds ambitieuzere targets vanuit Brussel. LightRec wil graag aansluiten bij de Europese regelgeving die in 2014 is ingegaan, wat inhoudt dat we ons committeren om in 2019 65% van alle vrijkomende lampen en armaturen in te zamelen en te recyclen. Dat betekent dat we nog veel werk moeten verzetten om de inzameling van lampen in een hogere versnelling te krijgen. De oorzaken zijn inmiddels genoegzaam bekend: lampen zijn klein en licht en verdwijnen gemakkelijk in de vuilnisbak. In de professionele sector geldt dat ze bij onderhoud of renovatie gemakkelijk met armatuur en al in de container met bouw- en sloopafval of oud ijzer terechtkomen. Daardoor kan uitvoeringsorganisatie Wecycle slechts ongeveer de helft van alle afgedankte spaarlampen en tl-buizen en een op de vijf armaturen verantwoorden. Voor een deel wordt het ‘weglekken’ van met name armaturen naar de ijzerhandel gestuit door nieuwe regelgeving, die een verbod stelt op het afgeven van verlichting aan niet-gecertificeerde verwerkers. Maar beter nog zou zijn als er voor die sector ook een registratieverplichting zou komen, zodat we eindelijk eens een goed beeld krijgen van de ‘echte’ hoeveelheden ingezameld.”

3. De snelle opkomst van ledverlichting wordt door velen als disruptief beschouwd. Wat zal dit volgens u gaan betekenen voor LightRec in de toekomst? 

“Het is een feit dat de opkomst van led veel sneller gaat dan we aanvankelijk dachten. En de verkoop van spaarlampen daalt navenant ook veel sneller – ik denk dat we binnen een jaar of vier nagenoeg geen spaarlamp meer in de winkel zullen zien. De tl-buis zal veel langzamer uitfaseren overigens, dat duurt nog wel een jaar of vijftien. Veel bedrijven aarzelen nog over led-refurbishment, die draaien er nog wel een keer een andere tl-buis in… Hoe dan ook: we gaan naar een periode waarin het aanbod conventionele lampen sterk zal dalen, terwijl daar nog geen aanbod led tegenover staat. Daarvoor leggen we nu voorzieningen aan. Tegelijkertijd spelen er nog twee dingen. Ten eerste is er niet alleen sprake van een verschuiving van conventioneel naar led, maar ook een verschuiving van retrofit-lampen naar ledinaire systemen. Kortom: de armaturen worden belangrijker en het worden er ook meer. En daar komt bij dat in 2019 ook de consumentenarmaturen onder de wetgeving gaan vallen. Dus ik denk dat we straks gewoon een grotere focus krijgen op armaturen dan op lampen. Samengevat: ik zie LightRec voorlopig nog niet obsoleet worden, maar we zullen over tien jaar wellicht wel anders opereren dan nu.”

4. Houdt, met het oog op de circulaire economie, de industrie al voldoende rekening met de end-of-life recycling in het productontwerp van nieuwe producten?  
Wat zou er beter kunnen? 

“Zonder mijn eigen werkgever af te willen vallen is het antwoord nee. Al moet ik wel erbij zeggen dat we binnen Philips nu serieus kijken naar de constructie van ledinairs – ledlamp en armatuur in één – en of dat wellicht anders kan. Het echte probleem is dat lampen wel goed te recyclen zijn, maar tegelijkertijd zo weinig herwinbare grondstoffen bevatten dat een kostendekkende verwerking een utopie is – óók al zet je de lamp nog zo recycle-handig in elkaar. Dat laatste kost ook nog eens geld, dus dat gebeurt alleen als er sprake is van een level playing field dat voor alle producenten ter wereld geldt. Daarvan is nu nog geen sprake en dat maakt de beslissing van Philips Lighting om niet alleen voor de troepen vooruit te gaan lopen mijns inziens wel verdedigbaar.

 


Over LightRec

LightRec is een initiatief van de producenten en importeurs van energiezuinige verlichting in Nederland. Deelnemers van LightRec voldoen via de deelnemersovereenkomst automatisch aan hun wettelijke verplichting om ook zorg te dragen voor hun producten nadat deze worden afgedankt. » lees meer