Inzameldoelstelling zet elektronicaproducenten op scherp

Ton Holtkamp is voorzitter van het Monitoringsberaad, waarin producenten, inzamelaars, verwerkers, overheid en andere betrokken partijen afstemmen hoe zij de komende twee jaar de slag gaan maken naar de inzameling van 65% van alle afgedankte elektr(on)ische apparatuur, die de wettelijke regelgeving voorschrijft. Dat is, vanuit het huidige inzamelniveau van 45%, een fikse uitdaging. Die uitdaging uit de weg gaan is geen optie, zegt Holtkamp.

De inzameldoelstelling voor afgedankte elektrische apparatuur per 2019 is niet vrijblijvend. Die Europese doelstelling is vastgelegd in Nederlandse regelgeving en dan staat dat op de agenda van de verantwoordelijke bewindspersoon en van de Tweede Kamer. De staatssecretaris wil niet meemaken dat Nederland straks een aanmaning uit Brussel krijgt die uiteindelijk tot een ingebrekestelling kan leiden. Dat kunnen landen met een achterstandspositie in het Oosten of Zuiden van de Unie zich misschien veroorloven, maar Nederland niet. En als de staatssecretaris die aanmaning krijgt, dan staat zij snel op de stoep van de producenten.

“De staatssecretaris heeft de producenten gevraagd om vóór het einde van dit jaar een plan van aanpak te schrijven hoe Nederland het vereiste inzamelniveau in 2019 gaat halen. En zij wil een plan van aanpak dat gesteund wordt door de inzamelaars en verwerkers die in het Monitoringsberaad zijn vertegenwoordigd. Ook dat is niet vrijblijvend. Niemand wordt tot het onmogelijke gehouden, maar als partijen zich niet redelijk opstellen, dan kunnen ook zij de staatssecretaris op de stoep verwachten. Stientje van Veldhoven, die in oktober als verantwoordelijk staatssecretaris is aangetreden, kent haar dossiers en laat zich geen knollen voor citroenen verkopen.

“De aanpak zal zich ongetwijfeld richten op het dichtschroeien van de lekken in het inzamelsysteem. Een aanzienlijke hoeveelheid afgedankte apparaten komt terecht in het grijze circuit van kleine verwerkers die niet-gecertificeerd zijn zoals de wet vereist en die ook niet registreren wat zij verwerken. Daarnaast gaan er veel afgedankte apparaten zonder registratie de grens over om verwerkt te worden. In de derde plaats worden apparaten refurbished om ze geschikt te maken voor hergebruik en die zouden dus van de ten doel gestelde hoeveelheid afgetrokken moeten worden, omdat zij goed terecht komen. Maar in mindering brengen op de op de markt gebrachte hoeveelheid kunnen we niet, omdat ook deze geëxporteerde apparaten niet geregistreerd worden.

“Kortom: alle lekken moeten in beeld worden gebracht en de partijen die de lekken veroorzaken moeten worden aangesproken en zo nodig aangepakt. Als we al deze drie stromen effectief aanpakken, dan komt de inzameldoelstelling van 65% binnen bereik. Maar dan zullen we er wel de schouders onder moeten zetten. Dat geldt voor alle producenten en hun inzamelcollectieven. Maar dat geldt zeker ook voor de andere partijen in de keten die vertegenwoordigd zijn in het Monitoringsberaad. Het beraad zal slagvaardiger moeten opereren, zo is wel duidelijk geworden uit een evaluatie die het ministerie heeft laten uitvoeren naar het functioneren van de raad en de werking van het convenant dat zij met de deelnemende partijen heeft gesloten.

“In het Monitoringsberaad zijn 19 partijen vertegenwoordigd en tot heden kunnen besluiten alleen met algemene stemmen worden genomen. Wij hanteren een programmatische aanpak, bespreken opkomende problemen en maken richtinggevende afspraken. Het zal niet altijd gemakkelijk zijn om het eens te worden over maatregelen, zeker als die niet in het belang zijn van individuele partijen of hun achterban. Het is een enorme uitdaging om partijen op één lijn te krijgen. Er is overreding voor nodig en een bereidheid om te kijken naar het bredere belang, en dat kost veel tijd.

“Als we een slagvaardig beraad willen, dan zullen we bij meerderheid besluiten moeten nemen. Wij zullen elkaar directer aan moeten spreken en zo nodig dwarsliggers of partijen die verzaken bij hun naam noemen. Monitoringsberaad 2.0 zoals ik die slagvaardiger vergadering noem is wat mij betreft conditio sine qua non voor het bereiken van de inzameldoelstelling van 65%. Ik ben benieuwd of wij daar allemaal voor gaan tekenen.

“Van de overheid wordt een actievere betrokkenheid en meer regie verwacht, zo is uit de evaluatie gebleken. Daar is het klimaat ook wel naar. De circulaire economie staat op de politieke agenda en WEEE is daarin een aansprekende waardestroom. Die staat op het netvlies van een betrokken staatssecretaris en die zal door de Tweede Kamer in de gaten gehouden worden. De druk bouwt op. Met de brief aan het Monitoringsberaad waarin om een plan van aanpak wordt gevraagd neemt de het ministerie op onverwachte wijze regie op het hoogste niveau. Daarmee gaan we een spannende tijd tegemoet.”


Over LightRec

LightRec is een initiatief van de producenten en importeurs van energiezuinige verlichting in Nederland. Deelnemers van LightRec voldoen via de deelnemersovereenkomst automatisch aan hun wettelijke verplichting om ook zorg te dragen voor hun producten nadat deze worden afgedankt. » lees meer