 |
Nieuwsbrief maart - 2011
maandag 01 augustus 2011
Inhoud: (klik op het onderwerp om direct het bericht te lezen)
1. Inzamelresultaten 2010 Uit een persbericht dat Wecycle – voorheen bekend als de uitvoeringsorganisatie NVMP – eerder deze maand uitstuurde, blijkt dat de inzamelingscijfers voor elektrische en elektronische apparaten over het algemeen goed zijn. Het totaal aantal ingezamelde afgedankte apparaten stijgt in 2010 tot 106 miljoen kilo. De inzamelingsresultaten van energiezuinige verlichting en armaturen blijven echter achter.
De reden van deze achterblijvende resultaten ligt bij de gevolgen van de economische crisis, die binnen het professioneel circuit, maar vooral in de bouwsector zichtbaar is. Veel bedrijven stellen momenteel vanwege bezuinigingsmaatregelen het onderhoud en dus ook vervanging van lampen en armaturen zoveel mogelijk uit. Dit heeft als gevolg dat de doelgroep waar voorheen het grootste percentage afgedankte lampen en armaturen vandaan kwam, minder lampen en armaturen vervangt en dus ook minder inzamelt. Dit is dan ook de reden waarom LightRec in 2011 sterk zal inzetten op verantwoorde inzameling vanuit het professionele circuit, met name bij installateurs. De stichting heeft als doel om in 2011 2.000 ton aan oude lampen in te zamelen.
LightRec is inmiddels
gestart met de ontwikkeling van het jaarverslag 2010, waarin ook dit jaar een
overzicht wordt opgenomen van de uiteindelijke resultaten. Naar verwachting zal
het jaarverslag in de eerste helft van dit jaar gepubliceerd worden.
2. Bestuurswijziging Het bestuur van LightRec heeft diverse wijzigingen doorgemaakt de afgelopen periode. Zo nam LightRec afscheid van Wim Sliepenbeek (ETAP), Wolfgang Finkel (Havells-Sylvania) en Andreas Hess (Osram).
De nieuwe bestuursleden van de
stichting zijn inmiddels bekend. Zo neemt Judith Keirsmaekers (ETAP) zitting in
het bestuur ter vervanging van Sliepenbeek. Anja Stolte (Havells-Sylvania)
volgt Wolfgang Finkel op als bestuurslid. Voor het terugtredende bestuurslid
Andreas Hess is momenteel nog geen opvolger. Tot die tijd neemt Frank Rosner van
OSRAM zijn functie waar. Vlnr: Paul Rotteveel, Anja Stolte, Martin de Jager, Judith Keirsmaekers, Jeroen Bartels, Angela Randham.
3. Verslag deelnemersdag 2010 Op woensdag 3 november vond de 4e deelnemersdag plaats. Dit keer waren alle deelnemers van de stichting uitgenodigd voor een bezoek aan de recyclingsfabriek van Indaver in Antwerpen, voor een informatieve bijeenkomst over de ontwikkelingen rondom LightRec en de verlichtingsbranche.
Na een bedrijfspresentatie van Danny Claes, bedrijfsleider bij het ontvangende Indaver, stond jurist Paul van den Berg (Freshfields) stil bij de gevolgen van de afschaffing van de zichtbare verwijderingsbijdrage en de rol van de NMa in het vervolgproces. Belangrijkste conclusie was dat LightRec de verplichting tot het zichtbaar doorberekenen van de verwijderingsbijdrage schrapt. De deelnemers moeten dan zelf bepalen hoe zij de bijdrage die zij aan LightRec moeten afdragen in hun kosten verwerken en doorbelasten. Jeroen Bartels vervolgde het eerste deel van het programma, met een toelichting op de stand van zaken van LightRec. Na afronding van het eerste deel door LightRec-voorzitter Martin de Jager, waren alle genodigden uitgenodigd voor een exclusieve excursie over de recyclingplant van Indaver.
4. Invoering bijdrage op led probleemloos verlopen
Eind 2010 besloot LightRec om de afvalbeheerbijdrage niet alleen op spaarlampen, tl-buizen en armaturen te voeren, maar ook op alle ledverlichting. Sinds 1 januari 2011 is dit besluit inmiddels van kracht. Terugkijkend op de reacties vanuit de branche spreekt LightRec zelf van een probleemloze invoering.
De reden voor het invoeren van een bijdrage op led is de toepassing van de Europese wetgeving, die verplicht dat ook ledlampen correct verwijderd moeten worden voor recycling. Tot 2010 hoefden de ledproducenten en –importeurs geen bijdrage te betalen, maar gezien de toenemende populariteit van deze lampen is het noodzakelijk dat ook voor deze producten een bijdrage geleverd wordt aan het inzamelsysteem. De toeslag valt ten beurt aan producenten en importeurs, niet aan consumenten, en is bijvoorbeeld voor retrofit led gelijkgesteld aan die van spaarlampen: 12 eurocent per lamp. Een reëel bedrag gezien de levensduur van deze lampen.
LightRec heeft, zodra het besluit genomen was, alle producenten en importeurs die verbonden zijn aan de stichting, geïnformeerd over deze maatregel. Daarnaast is de stichting sinds begin dit jaar ook actief op zoek naar niet-geregistreerde partijen om ook hen over hun wettelijke verplichtingen te informeren.
De vragen van de deelnemers naar aanleiding van deze wijziging gingen slechts over een gering aantal onderwerpen. Zo gingen de meeste vragen over de wijze hoe deelnemers met de nieuwe bijdrage om moeten gaan. Deze vragen hebben onder meer betrekking op waar precies het onderscheid wordt gemaakt tussen modules en componenten, of op het al of niet berekenen van een bijdrage voor kits waarbij de installateur het nog in elkaar moet zetten. Om te voorkomen dat de installateur formeel de producent wordt, is in die gevallen afgesproken dat de leverancier van de kit de verwijderingsbijdrage opgeeft.
Tot nu toe zijn alle vragen naar tevredenheid beantwoord. Mocht u alsnog vragen hebben, neem dan contact op met Tineke van der Goot (afdeling Deelnemerszaken Wecycle) via deelnemers@wecycle.nl.
5. Afschaffing zichtbare verwijderingsbijdrage
Het verpakkings- en afvalbeleid in Nederland is gericht op inzamelen en recyclen. Bij elektronische apparatuur werd daarvoor jarenlang een verwijderingsbijdrage gerekend bij aanschaf van een nieuw apparaat. Per 13 februari 2011 is de zichtbare verwijderingsbijdrage afgeschaft.
In de motie-Poppe van 13 april 2010 werd gevraagd deze zichtbare verwijderingsbijdrage per direct op nul te stellen om de voorzieningen van de stichtingen, die nodig zijn om toekomstige kosten te dekken, sneller te laten afnemen. In de Europese en Nederlandse regelgeving is voorzien dat de zichtbare verwijderingsbijdrage per 13 februari 2011 moest zijn afgeschaft (behalve voor groot witgoed). Vanaf deze datum mogen producenten mogen de verwijderingsbijdrage dus niet meer zichtbaar maken voor consumenten.
Een gemiste kans, aldus het standpunt van onder meer LightRec. De stichting ziet de verwijderingsbijdrage als het optimale middel om verantwoorde recycling van afgedankte elektrische apparaten mogelijk te maken. Het is de goedkoopste oplossing voor de consument en maakt het mogelijk onderzoek te doen, zowel naar de situatie in Nederland als bijvoorbeeld naar het voorkomen van afvalexport naar de derde wereld. Een nog belangrijker argument is misschien wel dat de bijdrage nodig is om alle elektrische apparatuur op verantwoorde wijze in te zamelen en te recyclen: de huidige voorzieningen zijn momenteel nog ontoereikend. Een uitgebreide argumentatie vanuit de productstichtingen over nut en noodzaak van de zichtbare verwijderingsbijdrage vindt u in het persbericht van Wecycle d.d. 7 december 2010. (link toevoegen)
6. Ontwikkelingen rondom de WEEE recast
Naast de discussie over de zichtbaarheid van de verwijderingsbijdrage zijn er nog enkele issues die voor LightRec van belang zijn bij de herziening van de Europese richtlijn. De belangrijkste daarvan is de categorie-indeling van de verschillende producten.
Het voorstel van de Commissie is om terug te gaan van tien naar vijf categorieën. De reden hiervoor is onder meer om het systeem te vereenvoudigen en daarmee de administratieve lasten te verminderen. De producenten gaven pas zeer recentelijk aan dat een dergelijke aanpassing juist veel extra administratieve lasten met zich meebrengt. Zo moet men onder meer alle bestaande systemen aanpassen.
Voor LightRec geldt specifiek dat de voorgestelde indeling zeer ongelukkig is gekozen. Zo zullen de armaturen verdeeld zijn over de categorieën voor grote en kleine elektrische apparaten. De wijze waarop dit zal gebeuren is onduidelijk. Een belangrijk argument is het feit dat de inzameling van armaturen niet vergelijkbaar is met de inzameling van koelkasten en TV's. Toch wil men deze apparaten plaatsen in de categorieën wit- en bruingoed. Gezien deze indeling zullen producenten dan zowel lid te moeten worden van LightRec als van een andere productstichting. Een zeer onwenselijke situatie. LightRec probeert dan ook samen met de andere Europese inzamelsystemen de politiek ervan te overtuigen dat dit niet de beste oplossing is.
7. Nieuws: LightRec wil inzameling via
professionele circuit verdubbelen
LightRec gaat haar focus komend jaar verleggen van consumenten naar het professionele circuit. Aanleiding vormt een recent onderzoek door bureau Möbius waaruit blijkt dat de komende vijf jaar zo’n 80% van de in te zamelen lampen en armaturen uit het professionele circuit zal blijven komen.
LightRec wil haar inzamelresultaten op termijn verdubbelen en richt zich daarom nu expliciet op installateurs en sloopbedrijven. Die blijken een sleutelrol te spelen bij het afvoeren van afgedankte energiezuinige verlichting. Uit eerder onderzoek bleek al dat de branche minder lampen en armaturen inlevert dan op grond van de verkoopcijfers mag worden aangenomen. In totaal komen er per jaar rond de 50 miljoen spaar-, TL- en ledlampen op de markt en zo’n 5 miljoen professionele armaturen. Een deel van de armaturen zal in nieuwbouw worden geplaatst, waarbij er dus geen oude armaturen en lampen vrijkomen. Maar zeker gezien de malaise in de bouw komt het grootste deel uit renovatie en onderhoud. LightRec gaat dit jaar het professionele circuit actief benaderen, onder meer in samenwerking met branchevereniging Uneto-VNI. Uiteindelijk doel is om alle lampen en armaturen die Wecycle namens LightRec te pakken kan krijgen, op een milieuverantwoorde manier te recyclen, waarbij ook eventueel zeldzame stoffen kunnen worden teruggewonnen.
8. Nieuws: Onderzoek Consumentenbond: inzameling in winkels kan beter
Op 28 januari publiceerde de Consumentenbond in opdracht van LightRec de resultaten van een mystery shopping onderzoek. Hieruit blijkt dat de inzameling van afgedankte spaarlampen via de 245 bezochte winkels voor verbetering vatbaar is.
Uit het onderzoek blijkt dat de onderzochte gespecialiseerde lampenwinkels zich beter houden aan hun wettelijke verplichting om oude spaarlampen in te nemen bij aankoop van een nieuwe dan de onderzochte supermarkten, warenhuizen of bouwmarkten. In de helft van de gevallen werden de oude spaarlampen niet ingenomen bij aankoop van een nieuwe. LightRec zal het onderzoek komend jaar herhalen om te zien of het dan beter gaat. Daarnaast zal de stichting de bezochte retailers actief een helpende hand aanbieden bij het opzetten van een inzamelsysteem om daarmee de inzameling van oude lampen via deze locaties te verbeteren. LightRec heeft daarnaast actief aangeboden te willen helpen bij bijvoorbeeld de voorlichting van het winkelpersoneel. Er is specifiek voor gekozen om de resultaten van het eerste onderzoek niet publiekelijk bekend te maken, om de betrokken partijen de kans te geven hun prestatie te verbeteren.
9. Nieuws: Eindhovens Dagblad: “Voer statiegeld in op ledlampen” (02/03/2011) Statiegeld is de oplossing die ervoor zorgt dat ledlampen op verantwoorde wijze zullen worden ingezameld, aldus hoogleraar Milieukunde Lucas Reijnders. Dat kopte een artikel in het Eindhovens Dagblad op 2 maart jongstleden. Een interessant gedachte, maar helaas niet realistisch, meent Stichting LightRec in een reactie.
Volgens LightRec is statiegeld eigenlijk ‘geleend’ geld van de consument. Daar kan de inzameling en recycling van lampen niet van betaald worden. Bovendien zou LightRec bij de invoering van statiegeld een enorm reservoir aan statiegeld moeten gaan beheren, vele malen groten dan de huidige voorzieningen waartegen nu al geageerd wordt. Voornaamste reden daarvoor is de lage omloopsnelheid die spaar- en ledlampen hebben in vergelijking met plastic flessen, waar dit systeem wel interessant voor kan zijn. Alleen al voor spaarlampen zou de pot met geld bij € 0,50 statiegeld oplopen tot wel 40 miljoen euro. Jaarlijks worden er immers circa 10 miljoen verkocht, en ze gaan tot acht jaar mee. Dat vermogen moet LightRec dan gaan beheren, zonder dat dit gebruikt kan worden voor consumentenvoorlichting over het belang van gescheiden inzameling. Immers, de consument verwacht uiteindelijk het door hem betaalde bedrag retour. Daar komt bij dat de statiegeldsystematiek zonder identificatie, administratie en controle, fraude uitlokt. Het zal ook gebruikers uit omliggende landen aantrekken die geen statiegeld op energiezuinige lampen kennen.
De verwijderingsbijdrage is een beter alternatief dat de inzameling en recycling wel financiert en daarnaast ruimte biedt voor voorlichting en consumentencampagnes ter vergroting van hun bewustzijn. Daarnaast is het een transparant systeem met de laagste kosten voor de consument. LightRec pleit dan ook voor het continueren van een verwijderingsbijdrage voor alle energiezuinige lampen en armaturen.
Ook producent Philips geeft de voorkeur aan een verwijderingsbijdrage, die zichtbaar is op de rekening voor de consument. "Philips is voor het inzamelen en recyclen van led-lampen. We denken dat statiegeld niet het meest effectieve instrument is omdat het voornamelijk geschikt is voor producten die op korte termijn weer worden ingeleverd. LED lampen gaan jaren lang mee, tot 25 jaar", aldus een Philips-woordvoerder (bron: ED.nl, 03/03/2011).
Meer informatie: Artikel Eindhovens Dagblad 02/03/2011: http://www.ed.nl/economie/8257955/Philips-wil-geen-statiegeld-op-ledlampen.ece Artikel Eindhovens Dagblad 03/03/2011: http://www.ed.nl/economie/8251504/%27Voer-statiegeld-in-op-led-lamp%27.ece
10. LightRec zet in op voorlichting via beurzen
In samenwerking met Wecycle zet LightRec het komende jaar vol in op voorlichting van installatie- en sloopbedrijven. Onder meer door met een informatiestand op de belangrijkste vakbeurzen aanwezig te zijn. Er zijn namelijk nog steeds teveel professionele gebruikers die afgedankte verlichtingsapparatuur en armaturen ongesorteerd met het bedrijfsafval afvoeren.
LightRec is onder de noemer Wecycle dit jaar van 1 tot en met 3 maart te vinden op de Installatie Vakbeurzen in Gorinchem (1 t/m 3 maart), Venray (12 t/m 14 april) en Harderberg (13 t/m 15 september). Daarnaast staat LightRec met de Wecycle-stand 18 en 19 mei op de Energiebouwbeurs in Assen en 3 t/m 7 oktober op de Elektrotechniekbeurs in Utrecht.
De stand wordt bemenst door een team dat installatie- en sloopbedrijven informeert over de verschillende inzamelmiddelen en het inzamel- en recycleproces. Ook zal er tijdens de beurzen onderzoek worden gedaan naar de kennis en houding van installateurs ten opzichte van het gescheiden inzamelen van energiezuinige verlichting.
11. Ontwikkelingen rond Jekko, het inzamelhulpje in huis
Afgelopen jaar is de Jekko geïntroduceerd, het inzamelhulpje in huis. Ook dit jaar zullen er tal van activiteiten ontplooid worden rondom de Jekko.
De Jekko is inmiddels verkrijgbaar via scholen, gemeenten, winkels en de website van Wecycle. Niet alleen scholen, ook gemeenten zijn erg enthousiast. Wecycle was ook present met een stand op de Huishoudbeurs. In een week tijd zijn er maar liefst 35.000 Jekko's uitgedeeld aan consumenten. Het uitdelen gaat overigens altijd gepaard met een uitleg over het hoe en waarom van de Jekko en de gescheiden inzameling van batterijen, spaarlampen en kleine apparaten, om zo het bewustzijn van consumenten te vergroten.
Ook dit jaar staan er nog tal van activiteiten gepland rondom de Jekko, onder meer in de aanloop naar Koninginnedag en Moederdag. Zo zal tijdens de jaarlijkse Uitmarkten de boodschap zijn om de oude elektrische apparaten die aan het einde van dag overblijven, ook op deze feestdagen gescheiden te houden van het restafval. Daarnaast zullen gemeenten de Jekko opnemen in hun communicatie naar bewoners, bijvoorbeeld door middel van de afvalkalender.
Al met al blijkt de Jekko een leuk en leerzaam inzamelmiddel te zijn dat heel veel mensen aanspreekt. Zo blijkt uit een online monitor van LightRec dat de reacties op social media platforms, waaronder fora en blogs, vooral positief gestemd zijn. En dat wil wel wat zeggen. |
 |
