Ook professionele gebruikers moeten oude lampen verantwoord inzamelen

Het MKB in Nederland bezit in totaal zo’n 20 miljoen lampen, waaronder circa 10 miljoen tl-buizen, 3 miljoen spaarlampen en pas 0,6 miljoen ledlampen. Van al deze lampen ligt er ongeveer 11% op voorraad, waarvan maar liefst 700.000 kapotte exemplaren. Helaas gooit nog steeds 42% van de MKB’ers kapotte spaarlampen in de vuilnis- of glasbak. Dat is jammer, aangezien meer dan 90% van de materialen kan worden hergebruikt. MKB’ers zouden hun gebruikte lampen en armaturen bij de milieustraat af moeten leveren.

Kleine MKB-bedrijven (<10 werknemers) hebben samen in totaal 20 miljoen lampen, waarvan bijna 14 miljoen (69%) energiezuinige exemplaren. Het merendeel van deze lampen bestaat uit tl-buizen (51%), gevolgd door spaarlampen (14%). Vooral gloeilampen zijn nog erg in trek bij ondernemers, ondanks de uitfasering van deze traditionele lamp. Ledverlichting wordt nog maar minimaal ingezet door het Midden- en Kleinbedrijf: deze energiezuinige variant beslaat nog maar 3% van het totaal lampenbezit. De meeste lampen, waarvan het merendeel tl-buizen, zijn terug te vinden binnen de handel- en reparatiebranche. Circa 40% van alle tl-buizen zijn in het bezit van ondernemers uit deze sector.

Per bedrijf zijn er gemiddeld 29 lampen aanwezig, verdeeld over vijftien tl-buizen, vier spaarlampen en een ledlamp. De rest betreft conventionele lampen. Horecaondernemingen zijn met gemiddeld 48 lampen en relatief veel spaar- en ledlampen een uitzondering op de regel. In tegenstelling tot andere professionele gebruikers uit de handel en reparatiesector en landbouwbedrijven, onderscheidt de horeca zich door het hoge gemiddelde spaar- en ledlampen (ca. 2,7 stuks).

Meer spaarlampen dan tl-buizen ingeleverd

In totaal zijn er 9,7 miljoen lampen verwijderd, waarvan 46% tl-buizen en 17% spaarlampen. Naast tl-buizen (45%) zijn dit veelal ook halogeen- en traditionele gloeilampen (39%). Naar verwachting zal het volume van de laatstgenoemde lamp de komende jaren sterk achteruitlopen vanwege de Europese uitfasering van het traditionele peertje. Het percentage spaar- en ledlampen zal hierdoor over de jaren stijgen. Opvallend is wel dat het aandeel tl-buizen bij verwijdering in verhouding kleiner is dan bij bezit; bij spaarlampen is het verwijderingpercentage juist weer relatief groot.

Gemiddeld verwijderen ondernemers circa 14 lampen. Opmerkelijk is dat financiële instellingen (ca. 5 stuks) en de sectoren milieu, cultuur en recreatie (ca. 12 stuks)  in verhouding tot hun bezit onder gemiddeld verwijderen (respectievelijk ‘slechts’ 23% en 31%). In de horeca wordt juist relatief veel verwijderd (ca. 32 stuks): dit komt vooral door de ruime openingstijden en het intensieve gebruik van verlichting in het creëren van de juiste sfeer. Meer nog dan in de handel en reparatiebranche (ca. 23 stuks), terwijl zij juist het grootste aandeel tl-buizen hebben.

Verantwoorde verwijdering van oude lampen

Naar schatting heeft slechts zo’n 10% van de verwijderde lampen zijn weg terug gevonden voor recycling. Dit is deels te verklaren door de lampenvoorraad binnen de MKB-sector: van de 20 miljoen lampen houden ondernemers 15% van de lampen op voorraad, waarvan er zo’n 700.000 exemplaren defect zijn. Vooral oude tl-buizen houden ondernemers lang in hun bezit.

De oorzaak ligt echter vooral in de wijze van verwijdering. Hier valt bij het Midden- en Kleinbedrijf nog een wereld te winnen. Slechts 58% van de bedrijven zegt zijn oude spaarlampen op een gewenste manier (via de milieustraat, in de winkel) te verwijderen. Met name in de gezondheids- en welzijnzorg, zakelijke dienstverlening en onderwijs blijven op dit vlak achter. Bedrijven in de bouwnijverheid, horeca en milieu, cultuur en recreatie kiezen in het algemeen wel voor de milieustraat of inlevering in de winkel. Met tl-buizen gaat het een stuk beter: 70% verwijdert deze lampen op de juiste manier. En waar de zakelijke dienstverlening zich nu positief onderscheid, laat de horeca hier juist punten liggen.

Om aan de behoefte van MKB-bedrijven tegemoet te komen, richt Wecycle op meerdere plaatsen inzamelpunten in voor dit soort kleine professionele gebruikers. Inmiddels kunnen zij terecht bij de vestigingen van al meer dan 20 groothandels die energiezuinige verlichting verkopen.  Bedrijven die daar lampen kopen, kunnen de oude lampen daar ook inleveren.

Een vergelijking met Nederlandse huishoudens

Het totaal aantal lampen in Nederlandse huishoudens bedraagt ruim 400 miljoen. Het aantal lampen binnen het MKB is dus circa 5% hiervan (7,1 miljoen huishoudens, 0,7 miljoen bedrijven). Het gemiddelde aantal lampen ligt in huishoudens op 57 stuks. Het aandeel tl-buizen is in huishouden vele malen lager (9% vs. 51% in MKB) terwijl het aandeel gloei- en halogeenlampen veel hoger is (71% vs. 31% in MKB). Qua aantallen led- en spaarlampen zijn de aantallen vrijwel gelijk.

Het MKB in Nederland gaat over het algemeen milieubewuster om met verwijderen van lampen dan Nederlandse huishoudens. Zo leveren van kleine ondernemingen 10% meer de oude  spaarlampen en tl-buizen in dan consumenten. Bij de laatstgenoemde verdwijnen deze helaas nog met grote regelmaat in de vuilnisbak.

Het onderzoek is uitgevoerd door GfK Panelservices, in opdracht Stichting LightRec Nederland. In totaal hebben er 1.334 respondenten uit het Midden- en Kleinbedrijf aan het onderzoek meegewerkt.